مقالات برگزيده

« دانشگاهيان از توسعه علمي تا توسعه ملي »
 

در همايشي كه هفته گذشته با عنوان « دانشگاهيان: از توسعه علمي تا توسعه ملي» برگزار شد؛ مقالاتي با زيرمجموعه عنوان فوق از طرف اساتيد و دانشگاهيان سراسر كشور به اين همايش فرستاده شده بود كه عناوين برگزيده آن به شرح زير مي باشد: 

گزيده اي از چكيده مقالات همايش دانشگاهيان، از توسعه علمي تا توسعه ملي

از توسعه آموزش مديريت تا توسعه ملی

دکتر فريبا لطيفی، گروه مديريت دانشگاه الزهرا

 مراکز آموزشی به عنوان پايه­های بنای تمدن دانش محور، نقشی اساسی در ثروت­آفرينی دارند و توليدکننده دانش، يعنی عامل اصلی بهره­وری هستند. از اين رو، مراکز آموزشی به مزيت رقابتی کشورها تبديل شده­اند و چنانچه تام پيرز می­گوید، « در نهايت، رقابت ميان ملت­ها به رقابت ميان نظام­های آموزشی تبديل خواهد شد. بهره­ورترين و ثروتمندترين کشورها آنهايی خواهند بود که نظام آموزشی برتری داشته باشند.»

در اين ميان، به دليل نقش بارز «مديريت» در توسعه جوامع، مراکز آموزش مديريت و محتوای آموزش­های عرضه شده توسط اين مراکز از اهميت بالايی برخوردارند. در اين نوشتار، به رويکردهای کلان، نگرش­ها و الگوهای فکری در آموزش مديريت اشاره شده است. نقد شيوه­های آموزش مديريت، راه را بر پذيرش لزوم بازانگاری در آموزش مديريت می­گشايد.

نويسنده با ارائه دستاوردهای دو نيازسنجی در سالهای 1374 و 1384، نيازهای آموزشی مديران کشور در دهه اخير را به تصوير کشيده و مقايسه می­کند و در پايان به ضرورت و چگونگی بازانگاری در آموزش مديريت کشور اشاره می­شود. 

**********************************************************

 
عوامل تأثيرگذار بر توانمندي­هاي سازمان­ها
 در بكارگيري سيستم­هاي بازاريابي الكترونيكي

دكتر بيژن لطيف ،  نيالا سابقي

 براي نيل به بازاريابي الكترونيكي و تعيين عوامل تأثيرگذار بر توانمندي سازمان­ها در بكارگيري آن، موارد زير در نظر گرفته شد:

1. عدم شناخت توانمنديهاي لازم براي پياده­سازي و بكارگيري فناوري اطلاعاتي.

2. درك نادرست از زمان و مكان كاربرد فناوري در فرايندهاي كسب و كار.

3. فقدان زيرساختهاي سازماني لازم براي استفاده از فناوري.

4. سرمايه­گذاري كلان بي برنامه در زمينه فناوري اطلاعاتي كه گاهي منجر به ايجاد ارزش تجاري قابل قبول نمي­شود و بازده مطلوبي عايد شركت نمي­گردد.

تحقيق حاضر از نظر هدف، تحقيقي كاربردي است كه در جمع­آوري اطلاعات از روش تحقيق پيمايش استفاده شده است. ابزار گردآوري تحقيق، پرسشنامه مي­باشد و داده­هاي مزكور با استفاده از روش آماري تحليل عاملي تجزيه و تحليل شدند و در نهايت شش عامل به عنوان عوامل تأثيرگذار بر توانمندي سازمان­ها در بكارگيري سيستم­هاي بازاريابي الكترونيكي شناسايي گشته­اند كه به ترتيب اهميت عبارتند از:

1. زيرساخت نرم (انساني).

2. مديريت مالي فرايندها.

3. زيرساخت سخت (فناوري اطلاعاتي).

4. بازگرايي الكترونيكي.

5. پذيرش رفتاري فناوري اطلاعاتي بازاريابي الكترونيكي.

6. تجربه بازاريابي الكترونيكي.

 واژگان كليدي: بازاريابي الكترونيكي، زيرساخت فناوري اطلاعاتي، هم­راستايي استراتژيك، اخذ و نفوذ فناوري اطلاعاتي، پذيرش فناوري اطلاعاتي.

 **********************************************************

 حق ايران در دستيابي به فناوري صلح­آميز هسته­اي از منظر
حقوق بين­الملل: از توسعه علمي تا توسعه ملي

 دكتر محمد رضا ضيايي بيگدلي، استاد و مدير گروه حقوق بين­الملل دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه علامه طباطبايي.

كشورها در جامعه بين­الملل هستند. ميان حقوق و تكاليف كشورها ارتباط متقابلي وجود دارد كه به طور كلي به صورت يك مجموعه حقوقي در مي­آيد. اين مجموعه خود به نوعي بر حق برابري حاكميت آنها يا برابري حقوقي استوار است و اين متفاوت از برابري در حقوق است.

از جمله حقوق و تكاليف كشورها، حقوق و تكاليف آنها در زمينه دستيابي به فناوري صلح­آميز هسته­اي است.

دولت جمهوري اسلامي ايران در اين رابطه، داراي يك وضعيت حقويقي خاص و متفاوت از ساير كشورهاست. البته برخي از ساير كشورها، از قبيل قدرتهاي بزرگ هسته­اي (پنج كشور عضو دائمي شوراي امنيت سازمان ملل متحد) حق مكتسبه­اي براي خود در زمينه حفظ سلاح­هاي هسته­اي قائل هستند، اما اين به هيچ وجه به معني تجويز استفاده از آنها نيست.

كشورهاي جهان (از جمله ايران) در زمينه دستيابي صلح­آميز به فناوري هسته­اي ضمن آنكه داراي حقوقي هستند، تكاليفي نيز بر عهده دارند.

حقوق آنها غير قابل تفويض و انكار و غير تبعيض­آميز بوده و به منظور توسعه تحقيقات، توليد و بهره­برداري از انرژي مي­باشد.

اما در مقابل، كشورها در رابطه با تكاليف بين­المللي به دو دسته تقسيم مي­شوند:

كشورهاي عضو "ان.پي.تي" دارنده سلاح هسته­اي و كشورهاي عضو "ان.پي.تي" فاقد سلاح هسته­اي. دسته اول نبايد اين گونه سلاح­ها را در اختيار كشورهاي فاقد اين سلاحها بگذارند و دسته دوم نبايد به دنبال رسيدن به اين گونه سلاح­ها باشند. به علاوه، اين كشورها بايد موافقت­نامه اجباري پادمان را با آژانس بين­المللي انرژي اتمي امضا كنند. از جمله حقوق كشورهاي فاقد سلاح­هاي هسته­اي، حق دستيابي به فناوري صلح­آميز هسته­اي است.

برخي اين حق را بدون لوازم و برخي ديگر آن را داراي لوازم مي­دانند. قدرت­هاي هسته­اي توأمان بودن اين حق را با لوازم و امكانات آن تأييد كرده­اند، هر چند عملاً محدوديتهايي ايجاد مي­كنند.

دولت جمهوري اسلامي ايران همواره، مواجه با اين محدوديت­هاي عملي بوده است.

حال چنانچه به موضوع از زاويه ديگري نيز نگريسته شود، كاملاً محرز و مسلم است كه حق دستيابي صلح­آميز به فناوري هسته­اي پرتويي از حق توسعه كشورها، مخصوصاً كشورهاي در حال توسعه است كه ايران نيز در زمره آنهاست.

وضعيت حقوقي خاص ايران در مسأله هسته­اي به موضع­گيريهاي سياسي- حقوقي آژانس بين­المللي انرژي اتمي و شوراي امنيت سازمان ملل متحد در رابطه با ادعاي پنهانكاري فعاليت­هاي هسته­اي از سوي دولت ايران باز مي­گردد كه مطالب اصلي اين مقاله را تشكيل مي­دهد.

 ********************************************************** 

رسالت چهارم نظام آموزش عالی: دانش آفرينی 

فريبا عدلی؛ دکترای مديريت آموزشی، عضو هيأت علمی دانشگاه الزهرا

تهران، ميدان ونک، دهکده ونک، دانشگاه الزهرا، دانشکده زبان­شناسی و علوم تربيتی،

اطاق مدير گروه مديريت آموزشی.

 علی­رغم اهميت فزاينده دانش به عنوان استراتژيکی­ترين منبع سازمانی، شکاف عميقی در درک از   زمينه­ها و مؤلفه­های دانش­آفرينی و تأثير آن بر عملکرد سازمان­ها وجود دارد؛ به ويژه ضعف خيره کننده­ای در توانايی برای کاربرد تکنيک­های مدل­سازی کمی در اين قلمرو نو ظهور آشکار است. با توجه به اين کاستی­ها، پژوهش حاضر با هدف شناسايی و تعيين زمينه­های فرايند دانش­آفرينی در نظام آموزش عالی به منظور ارائه مدل مناسب انجام گرفت. روش پژوهش توصيفی- پيمايشی است؛ مشارکت کنندگان 362 نفر از اعضای نظام آموزش عالی که در سطوح مختلف آن و در دو بخش دولتی و خصوصی- دانشگاه آزاد اسلامی- فعاليت می­کنند که با استفاده از نمونه­گيری طبقه­ای در اين پژوهش مشارکت داشتند. ابزار اندازه­گيری دو پرسشنامه بود پژوهش توصيفی- پيمايشی است؛ مشارکت کنندگان 362 نفر از اعضای نظام آموزش عالی که در سطوح مختلف آن و در دو بخش دولتی و خصوصی- دانشگاه آزاد اسلامی- فعاليت می­کنند که با استفاده از نمونه­گيری طبقه­ای در اين پژوهش مشارکت داشتند. ابزار اندازه­گيری دو پرسشنامه بود­­­­­؛ پرسشنامه اول شامل سؤالاتی در مورد توانايي­های دانش­آفرينی در نظام آموزش عالی با 122 سؤال که بر اساس مقياس پنج درجه­ای ليکرت ساخته شد؛ پرسشنامه دوم، نظرسنجی از متخصصين آموزش عالی در مورد مدل پيشنهادی بود. در تدوين پرسشنامه اول، اعتبار صوری و محتوا به کار رفت و پايايی آن با استفاده از آلفای کرونباخ مقدار 78/0 محاسبه كرد. داده­ها با استفاده از نرم­افزار spss شامل رو­ش­های آمار توصيفی و تحليلی عاملی، رگرسيون چند متغيره و تحليل مسير مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. توانايي­های دانش­آفرينی در نظام آموزش عالی عبارتند از: بنيان دانش، ظرفيت جذب، يادگيری، يادگيری­زدايی، مراقبت، همکاری، شبکه­سازی، ائتلاف، ترکيب، نوآوری طراحی و حل مسأله نظام آموزش عالی، بر اساس اين توانايی­ها، مدل زمينه­ای دانش­آفرينی در نظام آموزش عالی طراحی شد و بيش از 80% متخصصين آموزش عالی و گسترش فرهنگ روابط محور به جای حاکميت مطلق قانون با کاربرد تکنيک­های مديريت معنوی است.